Narzędzia stosowane podczas obróbki metodą tłoczenia

Wykonanie powtarzalnych części z blachy zaczyna się znacznie wcześniej niż w chwili uruchomienia prasy. Już wybór materiału może zdecydować o tym, jak będzie przebiegało późniejsze formowanie i jakie ograniczenia pojawią się w trakcie pracy. Różne gatunki metali mają odmienne właściwości, dlatego analogiczny kształt nie zawsze można zyskać przy zastosowaniu tych samych parametrów.

W sytuacji cienkich arkuszy większe znaczenie może posiadać podatność na odkształcenia, jednakże przy grubszych materiałach na prawdę ważna staje się siła potrzebna do stworzenia konkretnej operacji. Elementy tłoczone wytwarza się więc z uwzględnieniem zachowania blachy podczas całego procesu, a nie tylko i wyłącznie wyglądu gotowej części. W praktyce szczególnej sugestie wymagają miejsca, w których występują niewielkie promienie, nagłe zmiany szerokości albo otwory znajdujące się blisko krawędzi. Takie szczegóły mogą wpływać na sposób prowadzenia materiału i wymagać zmiany kolejności poszczególnych operacji.

Dużą rolę odgrywa też przygotowanie arkusza przed odpowiednim formowaniem. Sposób rozplanowania części na materiale wpływa na ilość odpadu, niemniej jednak też na kierunek, w którym blacha będzie poddawana odkształceniom. Oczywiście nie każdy szczegół można dowolnie obrócić na arkuszu. Właściwości materiału związane z procesem walcowania mogą sprawić, że kierunek ułożenia ma znaczenie dla późniejszego kształtowania. W codziennej pracy technologicznej zwraca się też uwagę na miejsca, w których mogą powstać naprężenia. O ile konstrukcja szczegółu przymusza spore odkształcenie w jednym obszarze, próba wykonania go w pojedynczym przejściu może prowadzić do uszkodzenia blachy. W takich wypadkach stosuje się kilka etapów formowania. Każda kolejna operacja zmienia kształt materiału w kontrolowanym zakresie, choćby równocześnie wydłuża cały proces i wymaga szczegółowego dostosowania narzędzi.

Samo tłoczenie może obejmować wiele różnorakich czynności, a ich kolejność nie jest przypadkowa. Wycinanie otworów przed uformowaniem części może dawać inny rezultat niż wykonanie ich po nadaniu dobrego kształtu. Analogicznie wygląda kwestia gięcia oraz przetłaczania, ponieważ wcześniejsze odkształcenie blachy może przemienić jej zachowanie w trakcie dalszej operacji. Tłoczenie metalu wymaga więc spojrzenia na element jako na ogół. Istotne są nie tylko wymiary końcowe, lecz także to, co dzieje się z materiałem pośród kolejnymi etapami. W sytuacji produkcji seryjnej dochodzi jeszcze kwestia zużywania się narzędzi. Z czasami ich powierzchnie robocze mogą zmieniać własne właściwości, co może mieć wpływ na iteracja części. Dlatego kontrola wymiarów wykonywanych elementów pozwala zauważyć stopniowe zmiany, zanim staną się wyraźnym kłopotem technologicznym.

Na rezultat wpływają również warunki, które na 1-wszy rzut oka mogą wydawać się drugorzędne. Znaczenie ma sposób mocowania arkusza, dokładność ustawienia narzędzi, stan powierzchni roboczych a także prawidłowe prowadzenie materiału. W współzależności od rodzaju operacji stosuje się też odpowiednie środki ograniczające tarcie pośród blachą a szczegółami narzędzia. Ich ilość musi być dostosowana do konkretnego procesu, ponieważ zbyt mała albo zbyt duża ilość może przemienić warunki formowania. W trakcie oceny gotowych części kontroluje się nie tylko podstawowe wymiary, niemniej jednak też kształt, jakość krawędzi i miejsca zwłaszcza narażone na pękanie albo miejscowe odkształcenia. Takie podejście pokazuje, że prawidłowe wykonanie szczegółu jest zależne od wielu powiązanych ze sobą decyzji technologicznych. Wręcz świetnie opracowany kształt wymaga dobrego materiału, narzędzia i kolejności operacji, ażeby można było uzyskać część zgodną z przyjętymi wymaganiami.

Sprawdź: cięcie laserowe.