Wzorcowanie mierników a dokumentacja potwierdzająca wyniki pomiarów

W wielu procesach technicznych wynik pomiaru jest jedną z priorytetowych informacji stosowanych przy ocenie stanu urządzenia, parametrów materiału lub przebiegu określonej czynności. Samo wskazanie pojawiające się na wyświetlaczu nie mówi jednakże, czy przyrząd zachowuje wymagane właściwości. Na jego pracę mogą wpływać w głównej mierze czas eksploatacji, sposób przechowywania, przeciążenia, zmiany temperatury oraz warunki, w których wykonywane są pomiary.

Z tego powodu wzorcowanie mierników traktuje się jako sposób na określenie relacji wśród wskazaniami konkretnego urządzenia a wartościami odniesienia. Podczas takiego procesu kontroluje się wybrane punkty zakresu pomiarowego i zapisuje uzyskane wyniki. W praktyce istotne jest, ażeby zakres badania odpowiadał rzeczywistemu zastosowaniu przyrządu, ponieważ ocena stworzona dla kilku wartości nie opisuje samoczynnie jego zachowania we wszystkich możliwych warunkach.

Przygotowanie miernika do wzorcowania też ma znaczenie. Zanim urządzenie zostanie poddane porównaniu z najlepszym wzorcem, warto sprawdzić jego stan zewnętrzny, działanie kluczowych funkcji oraz elementy mające bezpośredni wpływ na pomiar. Tyczy się to między innymi przewodów, końcówek pomiarowych, gniazd, sond czy zasilania, zależnie od rodzaju aparatury. W przypadku zauważalnych problemów technicznych wyniki uzyskane podczas samego wzorcowania mogą wymagać dodatkowej interpretacji. Zdarza się także, że przyrząd po naprawie lub regulacji zachowuje się inaczej niż przed wykonaniem tych czynności. Dlatego przy prowadzeniu dokumentacji warto zachowywać informacje z kolejnych kontroli, a nie ograniczać się tylko do obowiązującego świadectwa. Zestawienie wcześniejszych i późniejszych wyników może pokazać kierunek przeróbek wskazań a także ułatwić określenie, czy przyjęty odstęp między kolejnymi kontrolami jest bardzo dobry dla danego sposobu użytkowania.

Nie bez znaczenia pozostają warunki wykonywania pomiarów. Temperatura, wilgotność, drgania, sposób podłączenia badanego urządzenia czy stabilność źródła zasilania mogą wpływać na uzyskiwane wartości. W praktyce właśnie drobne różnice w warunkach bywają przyczyną rozbieżności, które początkowo trudno wyjaśnić. Z tego względu podczas wzorcowania rejestruje się informacje pozwalające odtworzyć okoliczności przeprowadzonego sprawdzenia. Bardzo ważny jest również wyselekcjonowanie właściwego wzorca odniesienia a także jego własna identyfikowalność metrologiczna. Nie chodzi zatem wyłącznie o porównanie dwóch liczb, niemniej jednak o zachowanie określonej ścieżki odniesienia wartości pomiarowej. Ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy wyniki z różnorakich urządzeń są w późniejszym czasie ze sobą porównywane albo gdy na ich bazie prowadzone są zapisy techniczne.

Wynik wzorcowania nie powinien być również automatycznie utożsamiany z informacją, że miernik jest albo nie jest użyteczny w każdym zastosowaniu. Znaczenie stwierdzonego odchylenia uzależniony jest od założeń dotyczących konkretnego pomiaru, zakresu pracy urządzenia a także dopuszczalnych wartości błędu. Ten sam wynik może mieć inne znaczenie przy pomiarze orientacyjnym, a inne tam, gdzie wymagana jest określona dokładność. Przy interpretacji dokumentacji powinno się zatem uwzględnić nie tylko wartości zapisane w tabelach, lecz również zakres pomiarowy, warunki badania i przyjęte kryteria. W sytuacji urządzeń używanych regularnie przydatne okazuje się też prowadzenie historii ich testom, ponieważ pozwala zauważyć stopniowe zmiany, które przy analizie pojedynczego wyniku mogłyby pozostać niezauważone.

Zobacz także: miernik sonel.